Kleine loterij organiseren in Nederland: stap-voor-stap gids

Een loterij met een prijzenpot onder de €4.500 regel je via je eigen gemeente, niet via de Kansspelautoriteit. De vergunning kost bij de meeste gemeenten tussen de €35 en €80 en het hele traject is voor de meeste voetbalclubs, scholen en lokale stichtingen prima zelf te organiseren.

Hieronder staat het complete traject uitgewerkt: van gemeentevergunning tot trekking en verantwoording. Twijfel je nog of een loterij überhaupt past bij jullie actie? Lees dan eerst waarom een eigen loterij vaak meer oplevert dan de Grote Clubactie.

Reken in totaal op 10 tot 16 weken doorlooptijd. De grootste variabele is de behandeltermijn van je gemeente (2 tot 8 weken); daarnaast tellen de lengte van je verkoopperiode en de beschikbaarheid van de trekkingspersoon mee.

Mag je een loterij organiseren zonder vergunning?

Nee. In Nederland is een loterij een kansspel en valt onder de Wet op de kansspelen. Zonder vergunning is het organiseren van een loterij illegaal, ook als het voor een goed doel is.

Voor kleine loterijen (prijzenpot onder €4.500) is de vergunningsprocedure gelukkig overzichtelijk. Je vraagt de vergunning aan bij je gemeente, niet bij de Kansspelautoriteit. We hebben een peiling gedaan onder 15 gemeenten: de vergunningskosten liggen meestal tussen €35 en €80, met een mediaan van €43. Een enkele gemeente rekent meer. De behandeltermijn is meestal 2 tot 8 weken.

Uitzonderingen waarbij géén vergunning nodig is:

Prijsvragen waarbij de uitkomst afhangt van kennis of vaardigheid (geen kansspel)
Kleine kansspelen zoals bingo of rad van fortuin: hiervoor volstaat een melding bij de gemeente, minimaal 14 dagen vooraf. De prijzen mogen maximaal €400 per serie of set waard zijn en in totaal €1.550 per bijeenkomst. Voorwaarde is dat je een Nederlandse vereniging bent die minstens 3 jaar bestaat.

Voor alles wat daarbuiten valt (inclusief de klassieke loterij met loten en een trekking) heb je een vergunning nodig.

Wat is het verschil tussen loterij en tombola?

In de praktijk worden de termen vaak door elkaar gebruikt, maar juridisch is er een belangrijk verschil:

Loterij: Deelnemers kopen loten en de trekking vindt later plaats. Er zit tijd tussen aankoop en uitslag. Dit valt onder de Wet op de kansspelen en vereist een vergunning: bij de gemeente zolang het prijzenpakket onder de €4.500 blijft.
Tombola: Deelnemers kopen een lot en weten direct of ze gewonnen hebben (bijvoorbeeld door het lot open te vouwen of een nummer te trekken). Ook een tombola valt in principe onder de loterijregels en is dus vergunningplichtig. Vindt de trekking plaats tijdens een bijeenkomst en worden de prijzen direct uitgereikt, dan behandelen sommige gemeenten dit als klein kansspel. In dat geval volstaat een melding en gelden dezelfde grenzen en voorwaarden als bij het klein kansspel hierboven.

Ga er dus niet zomaar vanuit dat een tombola vergunningvrij is: gemeenten leggen dit verschillend uit. Vraag vooraf bij jouw gemeente na of een melding volstaat of dat je een vergunning nodig hebt.

Hoeveel kun je ophalen met een kleine loterij?

De opbrengst hangt af van drie factoren: het aantal loten, de prijs per lot, en hoeveel je kwijt bent aan kosten en prijzen.

Rekenvoorbeeld:

2.000 loten à €10 = €20.000 bruto omzet
Prijzenpot: €4.000 (20%)
Kosten (vergunning, platform, promotie, etc.): €5.000 (25%)
Netto opbrengst: €11.000 (55%)

Indicatie per organisatiegrootte:

Organisatie	Loten	Prijs	Bruto	Netto (ca.)
Klein (100 leden)	500	€5	€2.500	€1.000–€1.250
Middelgroot (500 leden)	2.000	€10	€20.000	€10.000–€12.000
Groot (1.500 leden)	5.000	€10	€50.000	€25.000–€30.000

De vuistregel: reken op 50–60% netto opbrengst van je bruto omzet. De rest gaat naar prijzen (15–25%) en kosten inclusief promotie (20–30%).

Belangrijk: de gemeente eist meestal dat minimaal 40–50% van de opbrengst naar het goede doel gaat. Met bovenstaande verhoudingen zit je daar ruim boven.

Is een kleine loterij iets voor jullie organisatie?

Wat is een kleine loterij?

Een kleine loterij is een loterij waarbij de totale waarde van alle prijzen (inclusief btw) onder de €4.500 ligt. De vergunning vraag je dan aan bij je eigen gemeente.

Daarnaast moet de opbrengst naar een algemeen belang gaan: iets waar de samenleving iets aan heeft, zoals sport, onderwijs of zorg. Persoonlijk voordeel of winst is niet toegestaan.

Voorbeelden van kleine loterijen:

Voetbalclub verkoopt 5.000 loten à €10 met één hoofdprijs (e-fiets €2.500) + bijprijzen.
Schoolbestuur organiseert loterij met 3.000 loten à €5 en kleinere cadeaus.
Buurtvereniging organiseert tombola met 2.000 loten à €2 en lokale donaties.

Voor wie is dit geschikt?

Kleine loterijen werken goed voor:

Voetbalclubs, scouts, scholen, jeugdverenigingen.
Lokale stichtingen en buurtorganisaties.
Organisaties met 100–3.000 actieve leden/supporters.

Voor wie niet:

Landelijke of professionele campagnes (kies dan KSA-route ≥€4.500).
Als je al weet dat je €4.500 of meer aan prijzen nodig hebt.

Houd er rekening mee dat minderjarigen (onder 18 jaar) niet mogen deelnemen aan een loterij.

Kleine vs. grote loterij

Aspect	Kleine loterij	Grote loterij (KSA)
Prijzenpot	< €4.500	≥ €4.500
Vergunning bij	Gemeente (lokaal)	Kansspelautoriteit
Behandeltermijn	2–8 weken	Maximaal 8 weken
Notaris/trekkingsbegeleiding	Per gemeente (controleer!)	Verplicht
Accountant	Hangt af van gemeente	Verplicht
Kosten vergunning	Meestal €35–€80	€600 (€4.500–€50k) €5.200 (€50k–€500k) €30.600 (>€500k)
Max. duur	6 maanden	6 maanden
Geschikt voor	Lokale clubs, scholen	Landelijke campagnes

Voorbereiding en gemeentevergunning

Planning en voorbereiding

Voordat je de aanvraag bij je gemeente indient, zorg je dat je interne huiswerk klaar is.

Bepaal:

Doel: Waarvoor haal je geld op? (bijv. "nieuwe kleedkamers", "jeugdwerk"). Dit moet een algemeen belang zijn (sport, cultuur, onderwijs, zorg, natuur, etc.), niet voor een individu of commercieel doel.
Prijs per lot: €5, €10 of €20? Meestal €5–€10 voor kleine loterijen. Hogere lotprijzen zijn vaak geen goed idee: de prijzenpot moet in verhouding staan tot de lotprijs en het aantal loten, en die pot is bij een kleine loterij gemaximeerd op €4.500. Wie €20 voor een lot betaalt, verwacht ook iets substantieels te kunnen winnen.
Aantal loten: Bijvoorbeeld 5.000 loten.
Hoofdprijs: Wat is je hoofdprijs? (e-fiets €2.500, iPad €800, etc.)
Bijprijzen: 10–50 kleinere prijzen (cadeaubonnen, merchandise).
Totale prijzenpot: Zorg dat dit onder de €4.500 blijft.

De prijzen hoef je overigens niet allemaal zelf aan te schaffen: in ons artikel over prijzen regelen met lokale sponsors lees je hoe je een prijzenpakket opbouwt zonder budget.

Documenten en gemeenteverordening checken

Check eerst de verordening van je gemeente. Elke gemeente stelt andere eisen, dus hier begint je huiswerk. Controleer:

Website van je gemeente (meestal onder "Vergunningen" → "Loterij").
Vraag: Hoeveel procent van de opbrengst moet naar het doel? Dit verschilt per gemeente (vaak 40–50%).
Vraag: Moet er een notaris bij de trekking zijn? Of accepteert de gemeente een alternatief?
Vraag: Is een accountantsverklaring verplicht?
Download het gemeentelijke aanvraagformulier.

Documenten die je nodig hebt:

Recente KvK-uittreksel (< 3 maanden oud).
Statuten van je organisatie.
Kopie ID-bewijs van voorzitter/penningmeester.
Begroting met prijzenbeschrijving.

De trekking voorbereiden

Dit verschilt per gemeente. Sommige gemeenten eisen een notaris, anderen accepteren een door de gemeente aangewezen persoon of onafhankelijke getuige.

Neem contact op met je gemeente: "Wat zijn de vereisten voor de trekking?"
Zorg dat je trekkingspersoon 4–6 weken vooruit beschikbaar is.
Kosten variëren: €0 (als de gemeente iemand aanwijst) tot €600–€1.000 (als een notaris verplicht is).

Technische setup: digitaal of papier

Je kunt je loterij op twee manieren afhandelen. Die keuze bepaalt hoeveel werk je eraan hebt en vaak ook hoeveel je ophaalt.

Digitaal platform (aanbevolen):

Deelnemers betalen direct online, dus geen contant geld beheren en geen nabellen.
De administratie loopt automatisch mee: je ziet precies wie wat koopt en wat er binnenkomt.
Ook vrienden, familie en kennissen buiten je directe netwerk kunnen eenvoudig meedoen.
Het verplichte deelnamebewijs gaat automatisch per e-mail en de rapportage voor de gemeente is zo geëxporteerd.

Papieren loten:

Je bereikt alleen wie je fysiek spreekt.
Contant geld beheren, betalingen nabellen en alles handmatig bijhouden.
Loten raken kwijt en telfouten sluipen er makkelijk in.
Deelnamebewijzen moet je zelf regelen.

Onze tip: verkoop volledig digitaal, ook op evenementen. Daar hang je een QR-code op die rechtstreeks naar de verkooppagina van je loterij leidt; kopers scannen hem met hun telefoon en rekenen direct via iDEAL af. Zo houd je één administratie, ook als een deel van de verkoop fysiek gebeurt. In online loten verkopen: zo doe je het slim lees je hoe je de digitale lotverkoop praktisch inricht.

Bekijk alle functies van ProVerloting om te zien hoe ons platform je loterij ondersteunt.

Let op: iedereen die een lot koopt, moet een bewijs van deelname krijgen met daarop de naam van de loterij. Bij digitale verkoop gaat dit automatisch (e-mail of bankafschrijving); bij papieren loten regel je dit zelf.

Basisbehoeften

Ongeacht welke methode je kiest, heb je een bankrekening op naam van je organisatie nodig, een betaalprovider (bij online verkoop), een administratie waarin je bijhoudt wie wat koopt (nodig voor de gemeenterapportage) en een duidelijke sluitingsdatum voor de lotverkoop.

Verkoop

De manier waarop je je loten onder je doelgroep brengt, bepaalt grotendeels hoeveel je ophaalt.

Algemene aanpak:

Maak een promotieplan.
Begin met je directe netwerk (leden, supporters en sponsors). Sponsors kopen vaak zelf loten én kunnen de actie via hun eigen kanalen promoten.
Breid uit naar je indirecte netwerk (vrienden, familie, buurt).
Communiceer duidelijk over doel, prijs en deadline.
Plan de verkoop gefaseerd in, niet alles tegelijk aan alle mensen.
Vermeld duidelijk dat alleen personen van 18 jaar en ouder mogen deelnemen.

Jullie kennen je eigen achterban het beste; bepaal dus zelf waar en hoe je de loten het effectiefst verkoopt.

Maak je reclame voor de loterij, houd je dan aan de regels van de Mediawet.

Trekking en afwikkeling

Welke trekkingsvariant verplicht is (notaris, onafhankelijke getuige of een door de gemeente aangewezen persoon) heb je bij de voorbereiding al opgezocht in je gemeenteverordening.

De trekking moet plaatsvinden op een fysieke locatie waar mensen bij aanwezig kunnen zijn. De trekking zelf mag via een digitaal of geautomatiseerd systeem verlopen, zolang de locatie fysiek toegankelijk is.

Loop voor de trekking deze checklist na:

Gemeenteverordening gelezen (welke trekkingsvariant is verplicht?).
Trekkingspersoon 4–6 weken vooruit benaderd.
Trekkingsdatum en -locatie vastgelegd (fysiek, openbaar toegankelijk).
Loten fysiek verzameld en opgesteld.
Getuigen uitgenodigd (voorzitter, bestuurslid, onafhankelijke persoon).
Documentatie klaar voor gemeente-rapportage.

Financiële afwikkeling

Na de trekking:

Alle bankafschriften en uitgaven verzamelen.
Afdracht berekenen (volgens je gemeenteverordening).
De afdracht overmaken naar het doel en dit documenteren.
Alle facturen op een rijtje zetten.
Kansspelbelasting afdragen aan de Belastingdienst (over prijzen >€449). Het tarief is in 2026 37,8%, maar dit percentage kan jaarlijks wijzigen. Controleer altijd het actuele tarief bij de Belastingdienst.

Gemeenterapportage

Na de laatste trekking dien je een financiële verantwoording in bij de gemeente:

Ingevuld rapportageformulier (gemeente verstrekt dit).
Proces-verbaal of getuigenverklaring van de trekking (ondertekend).
Bankafschriften (bewijs van afdracht aan het doel).
Eventueel accountantsverklaring (als je gemeente dit eist).

Meestal accepteren gemeenten dit digitaal.

Kostenposten kleine loterij

Reken op de volgende kostenposten: de gemeentevergunning (meestal €35–€80), trekkingsbegeleiding (€0 tot €1.000, afhankelijk van of een notaris verplicht is), platform- en administratiekosten, druk- en materiaalkosten bij papieren loten, transactiekosten van je betaalprovider, eventueel een accountant en natuurlijk het prijzenpakket zelf. Vergeet daarnaast de kansspelbelasting niet: 37,8% over prijzen boven €449.

Veelgestelde vragen

Hoeveel procent moet ik naar mijn doel afstaan? Dit bepaalt je gemeente in de verordening. De meeste gemeenten eisen dat minimaal 40 tot 50% van de opbrengst naar het doel gaat. Dit is een van de eerste dingen die je moet controleren in je gemeenteverordening.

Moet er altijd een notaris bij de trekking? Nee, dit hangt af van je gemeente. Sommige gemeenten eisen een notaris, andere accepteren een onafhankelijke getuige of een door de gemeente aangewezen persoon. Controleer je gemeenteverordening voordat je je aanvraag indient: is een notaris niet verplicht, dan bespaar je €600–€1.000. Zorg in dat geval wel voor een onafhankelijke getuige bij de trekking.

Mag een penningmeester volstaan in plaats van accountant? Voor kleine loterijen meestal wel. De gemeente bepaalt dit. Check je gemeentelijke verordening, of vraag de gemeente rechtstreeks.

Wat gebeurt er als ik niet genoeg loten verkoop? Dat kan gebeuren, en het risico zit vooral in prijzen die je al hebt toegezegd of aangeschaft. Beperk dat door prijzen pas definitief aan te schaffen na de verkoopperiode, of door prijzen in natura via sponsoren te regelen. ProVerloting adviseert hier standaard over bij het opzetten van je loterij.

Kan ik een loterij volledig online organiseren? Gedeeltelijk. Loten verkopen via website en betalen online mag. Administratie kan digitaal. Maar: de trekking zelf moet op een fysieke locatie plaatsvinden waar mensen bij aanwezig kunnen zijn. De trekkingsinput (de lotnummerlijst) komt uit het systeem, maar de locatie moet fysiek toegankelijk zijn.

Mogen minderjarigen meedoen? Nee. Alleen personen van 18 jaar en ouder mogen deelnemen aan de loterij.

Waarom hulp verstandig is

Veel verenigingen beginnen enthousiast met papieren loten en een Excel-bestand. Maar al snel lopen ze tegen de realiteit aan. De meest gemaakte fouten hebben we verzameld in 8 valkuilen bij het organiseren van een loterij:

Het handmatige proces (zelf doen)

Taak	Wat je te wachten staat
Vergunning aanvragen	Gemeenteverordening doorploegen, juiste formulieren vinden, documenten verzamelen, hopen dat je niets vergeet
Loten maken & verkopen	Drukwerk regelen, loten nummeren, uitdelen aan verkopers, bijhouden wie wat heeft, nabellen voor geld
Bijhouden	Excel bijhouden, betalingen matchen met lotnummers, contant geld tellen, bonnetjes bewaren

Resultaat: weken werk en achteraf de onzekerheid of alles wel klopt.

Met ProVerloting

Taak	Hoe wij het oplossen
Loten verkopen	Online platform waar deelnemers direct betalen, geen nabellen, geen contant geld
Bijhouden	Volledig automatisch: wie koopt wat, wanneer betaald, alles in één dashboard

Al vanaf €479 incl. btw regel je alles digitaal via ProVerloting.

Je stappenplan in het kort

Een kleine loterij organiseren is haalbaar in 10–16 weken. Volg de stappen, controleer je gemeenteverordening en zorg dat je administratie klopt.

De belangrijkste punten op een rij:

Bepaal doel, lotprijs, aantal loten en prijzenpakket voordat je de vergunning aanvraagt
Richt je administratieve proces in
Check je gemeenteverordening voordat je iets gaat organiseren
Houd rekening met de kansspelbelasting over prijzen >€449
Plan een fysieke trekkingslocatie
Stel actievoorwaarden op (ProVerloting levert een template)

Hulp nodig bij je loterij? Neem contact op voor een vrijblijvend introductiegesprek.

Versie: 1.2 Laatst bijgewerkt: juli 2026

Disclaimer: De informatie in deze gids is met zorg samengesteld op basis van de actuele richtlijnen van de Kansspelautoriteit en Belastingdienst (juli 2026). Wet- en regelgeving rondom kansspelen kan wijzigen. Controleer altijd de meest recente informatie bij de Kansspelautoriteit en je gemeente voordat je een loterij organiseert. Deze gids vervangt geen juridisch advies.